Pani Doktor, czym jest dna moczanowa? Jak leczyć dnę moczanową? Jak rozpoznać dnę moczanową?

Charakteryzuje się napadami nawracającego ostrego bólu i obrzęku, najczęściej jednego tylko stawu. W miarę upływu czasu dolegliwości bólowe mogą dotyczyć wielu stawów. Objawy wielostawowe są bardziej powszechne u kobiet. Wokół stawów i w ich wnętrzu powstają guzki z kryształów moczanu. Kryształy te odkładają się również w nerkach i drogach moczowych, prowadząc do kamicy nerkowej. Kamica nerkowa może stać się przyczyną bólów kolkowych nerek.

Dna, nazywana dawniej artretyzmem, jest przewlekłą chorobą, której przyczyną jest nadmiar kwasu moczowego we krwi.

U kobiet narasta najczęściej po okresie menopauzy, wskutek zanikania żeńskich hormonów estrogenów, które mają działanie obniżające poziom kwasu moczowego. Wśród chorych w ⅔ przypadków przeważają osoby otyłe, z wysokim standardem życia, nadużywające alkoholu i ze stresującą pracą. Choroba ta często występuje rodzinnie.

Dna występuje częściej mężczyzn (w 90% przypadków) i rozpoczyna się zwykle pomiędzy 40 a 45 rokiem życia.

Artretyzm często współistnieje z 4 chorobami metabolicznymi, które tworzą tzw. zespół X (otyłością, cukrzycą typu 2, zaburzeniami lipidowymi i nadciśnieniem tętniczym).

Nadmiar kwasu moczowego może powstać w wyniku zwiększenia jego produkcji, zmniejszonego wydalania lub może być następstwem obu tych procesów jednocześnie. Ostry napad dny objawia się nagłym, bardzo silnym bólem i obrzękiem zapalnym nad zajętym stawem. Skóra jest napięta i zaczerwieniona. Czasami pacjenci mówią o wcześniejszych epizodach łagodnego bólu trwającego przez wiele godzin. Najczęściej ból dotyczy stawu podstawy palucha stopy. Mówimy wówczas o podagrze. Chiragra to zaś ból dnawy zlokalizowany w kciuku. Mogą być zajęte też inne stawy skokowy, kolanowy, biodrowy, łokciowy.

Czynnikami czynnikami wyzwalającymi napad dny są stresy fizyczne i psychiczne, urazy, infekcje, operacja, głodzenie, spadek masy ciała, przejadanie się pokarmami bogatymi w kwasy purynowe i nadużywanie alkoholu, a także zwiększony wysiłek fizyczny. Ataki mogą występować również po niektórych lekach. Napad bólowy ma miejsce najczęściej w nocy lub nad ranem i może utrzymywać się od kilku dni do kilku tygodni. Zwykle wygasa samoistnie. Napady bólowe występują początkowa rzadko co 1-2 lata. Po 5 do 10 latach powoli rozwija się zapalenie wielostawowe. Pojawiają się guzki dnawe w okolicy stawów i małżowin usznych, a także w innych miejscach ciała. Czasem usuwa się je chirurgicznie ze względów kosmetycznych. Rozwijają się zmiany zapalne w nerkach. Pod wpływem złogów moczanu, u nieleczonych chorych dochodzi do postępującej destrukcji kości, patologicznych zmian, zniekształcenia i usztywnienia stawów. Leczenie ostrego napadu dny polega na unieruchomieniu zajętego stawu i podawaniu kolchicyny i innych leków, które obniżają poziom kwasu moczowego, działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Przy dnie przewlekłej bywa czasem konieczne leczenie operacyjne polegające na usuwaniu złogów, które uciskają na nerwy i upośledzają czynność stawu.

Dolegliwościom tym może towarzyszyć podwyższona temperatura ciała.

W dnie moczanowej zaleca się dietę z dużą zawartością jarzyn i owoców.

Szkodliwe jest przekarmianie chorych. Głodzenie stosowane przy odchudzaniu może też stać się przyczyną napadu dny, co spowodowane zakwaszeniem organizmu. Przy spożywaniu małej ilości pokarmów chorzy na dnę powinni pić dużo wody. Zaleca się normalizację masy ciała, należy też ograniczyć mięso, rosoły, sardynki i nie jeść podrobów, takich jak: wątroba, grasica. Należy zrezygnować z alkoholu, gdyż jego spożywanie hamuje wydalanie moczanów z moczem i dlatego może spowodować napad dny. Należy ostrożnie stosować leki, zwłaszcza moczopędne, które również zmniejszają wydalanie kwasu moczowego z moczem. Zapobieganie napadom dny polega także na unikaniu fizycznych i psychicznych stresów, a także zakażeń. Chory na dnę musi być leczony przez całe życie, podobnie jak chory na cukrzycę. Rokowanie w dnie pierwotnej jest na ogół dobre. Na obecnym etapie wiedzy, u właściwie leczonego pacjenta nie dochodzi do uciążliwego kalectwa, czy też skrócenia życia spowodowanego powikłaniami nerkowymi.