Pani Doktor, jak bronić się przed grypą? Jakie są objawy grypy? Czy szczepić się przeciwko grypie?

Zakażenie szerzy się drogą kropelkową przez drogi oddechowe. Zachorowania mogą dotyczyć całych krajów, a nawet kontynentów (tzw. pandemia). Zapadalność jest największa wśród dzieci, ale zgony i ciężkie powikłania występują głównie po 65 roku życia oraz wśród chorych na niektóre choroby przewlekłe, zaliczanych do grupy wysokiego ryzyka.

Grypa nazywana jest ,,ostatnią niekontrolowaną plagą ludzkości". Każdego roku z powodu powikłań grypowych umiera wiele osób, zwłaszcza w starszym wieku. Chorobę tę wywołuje wirus, który ulega ciągłym mutacjom.

Choroba rozpoczyna się nagle, dreszczami i narastającą gorączką, bólami głowy, oczu i uczuciem ogólnego rozbicia z bólami mięśni i stawów. Czasem dołącza się kaszel i katar, choć nie zawsze. Niektórzy miewają biegunki i bóle brzucha. Choroba ustępuje po 2-3 dniach i pozostawia po sobie znaczne osłabienie, które może utrzymywać się do 2 tygodni. Jej przebieg zależy od właściwości wirusa, stanu odporności, wieku pacjenta, odżywienia, palenia papierosów, współistniejących chorób (przewlekłych chorób serca, płuc, cukrzycy) i obniżenia odporności.

Czas od zakażenia do wystąpienia objawów bywa bardzo krótki i zwykle sięga 1-2 dni.

Zdarzają się wypadki o bardzo łagodnym przebiegu, które przechodzą prawie niezauważalnie choć są źródłem dalszego rozprzestrzeniania się choroby.

Osoby, które ciężko przechodzą grypę miewają liczne powikłania. Należą do nich: zapalenie płuc, oskrzeli, zapalenie ucha środkowego, głuchota, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mięśni, mózgu, zapalenie nerwów obwodowych. Podczas grypy chory powinien bezwzględnie pozostawać w łóżku do zupełnego wyzdrowienia. Najbardziej skutecznym środkiem zapobiegającym grypie są szczepienia przeciwgrypowe, choć nie w 100 procentach zapobiegają jej wystąpieniu. U niewielkiego odsetka osób szczepionych pojawia się grypa, ale o łagodnym przebiegu. Zaleca się, by na grypę szczepiły się osoby z tzw. grupy wysokiego ryzyka, szczególnie narażonych na wystąpienie powikłań. Należą do nich: osoby powyżej 50 lat, pensjonariusze domów spokojnej starości, pacjenci oddziałów szpitalnych, chorzy z astmą, z ciężkimi chorobami serca, z cukrzycą, z niewydolnością nerek i niedoborami odporności, dzieci od 6 miesiąca życia do 18 roku życia, które są leczone na chorobę reumatyczną, kobiety planujące ciążę. Kobiety ciężarne, które chorują na przewlekłe choroby, mogą być szczepione w drugim trymestrze ciąży. Szczepienie przeciw grypie jest też bezpieczne dla kobiet karmiących piersią, jak i ich dzieci. Źródłem zakażenia mogą stać się osoby opiekujące się chorymi i te, które mają kontakt z dużymi grupami ludności. Dlatego zaleca się szczepienia personelu medycznego i wszystkich osób, które przebywają z ciężko chorymi. Szczepić przeciw grypie powinni się również pracownicy służb publicznych: konduktorzy, kasjerzy, policjanci, wojskowi, nauczyciele, przedszkolanki, dziennikarze, pracownicy budowlani, ekspedienci sklepów i marketów, studenci mieszkający w akademikach i internatach. Szczepieniom powinna poddać się rodzina (w tym również dzieci) i współlokatorzy przewlekle chorego.

Ze względu na dużą zmienność wirusa grypy należy szczepić się co 12 miesięcy. Szczepionki dostępne na rynku są co rok uaktualniane na całym świecie. Producenci szczepionek dostają szczepy do jej produkcji od ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia. Przeciwwskazaniem do szczepienia jest uczulenie na białko jaja kurzego, z powodu mogących wystąpić reakcji alergicznych. Ostre choroby przebiegające z gorączką stanowią wskazanie do opóźnienia szczepienia, natomiast lekkie przeziębienia nie są wskazaniem do jego odłożenia. Dotyczy to szczególnie dzieci z łagodnie przebiegającym zakażeniami górnych dróg oddechowych i z alergicznym nieżytem nosa.

Po szczepieniu przeciwciała ochronne pojawiają się około 7 dnia utrzymują się przez około rok.

U niektórych osób po szczepieniu może wystąpić gorączka, złe samopoczucie, ból mięśni oraz inne objawy ogólne.

Najczęściej stwierdza się je u osób szczepionych po raz pierwszy, często u małych dzieci. Objawy te pojawiają się po 6-12 godzinach po podaniu szczepionki i utrzymują się przez 1 lub 2 dni. Inne powikłania po szczepionce przeciw grypie zdarzają się bardzo rzadko.