Pani Doktor, co to jest hipoglikemia? Jak zapobiegać niedocukrzeniu?

U człowieka leczonego z powodu cukrzycy może wystąpić niedocukrzenie, czyli hipoglikemia. Objawia się ono zmęczeniem lub osłabieniem, wystąpieniem nagłego uczucia niepokoju, wewnętrznego napięcia lub odurzenia, zaburzeniami toku myślenia, trudnością w koncentracji uwagi, splątaną mową, zmianą nastroju, agresją, czasem sennością, uczuciem “bicia serca” i głodu (tzw. “wilczym głodem”), drżeniem rąk, mrowieniem wokół ust i palców, uczuciem gorąca, wystąpieniem zlewnych, zimnych potów, zaburzeniami widzenia, czasem podwójnym widzeniem lub bólem i zawrotami głowy, bólem brzucha. Chorzy często mówią, że przy niedocukrzeniu mają “nogi jak z waty”. Powyższe objawy nie muszą występować łącznie, mogą być niekiedy nietypowe lub bardzo skąpe. Silne niedocukrzenie może wystąpić bardzo gwałtownie i doprowadzić do nagłej utraty przytomności. Hipoglikemia jest spowodowana spadkiem poziomu cukru we krwi pod wpływem podania zbyt dużej dawki insuliny w stosunku do aktualnego zapotrzebowania, czy też zbyt dużej dawki leków doustnych przeciwcukrzycowych. Może wystąpić u chorych na cukrzycę po wysiłkach fizycznych, przy niskokalorycznej diecie, przy zbyt dużych odstępach między posiłkami, po alkoholu, który nasila spadek poziomu cukru we krwi hamuje uwalnianie glukozy z wątroby. Hipoglikemia może też wystąpić u osób, które podały sobie insulinę bezpośrednio do naczynia, a nie podskórnie, a także po podaniu insuliny w okolicę mięśni przed treningiem (np. w udo przed jazdą na rowerze, czy biegiem). Niedocukrzenia zdarzają się także podczas biegunki, czy wymiotów.

Czym jest hipoglikemia? Kiedy następuję niedocukrzenie?

Każde zasłabnięcie chorego na cukrzycę powinno nasunąć podejrzenie hipoglikemii. Powinien on natychmiast przerwać wysiłek fizyczny i spożyć glukozę, 3 kostki cukru lub wypić colę. Podanie słodkiego napoju do wypicia przynosi szybką poprawę i zapobiega utracie przytomności, która bywa groźna w skutkach. Chory na cukrzycę powinien zawsze mieć przy sobie glukozę lub cukier w kostkach. Dotyczy to zwłaszcza kierowców leczonych na cukrzycę.

 

Wstępne objawy niedocukrzenia bywają słabo wyczuwalne u osób starszych oraz u osób, które zażywają leki uspokajające i niektóre leki na serce i nadciśnienie, czy po nadużyciu alkoholu. Także osoby z długotrwałą cukrzycą i neuropatią cukrzycową w mniejszym stopniu odczuwają pierwsze oznaki niedocukrzenia. Często osoby z otoczenia potrafią wcześniej niż sam chory dostrzec u niego hipoglikemię. W takiej sytuacji należy choremu człowiekowi podać natychmiast do picia roztwór glukozy lub cukru. Jeżeli dojdzie do utraty przytomności, nie wolno choremu nieprzytomnemu wlewać do ust żadnych płynów, gdyż może się on zadławić. Należy wyjąć mu sztuczną szczękę, jeżeli ją posiada. Następnie, włożyć mu między dziąsło a policzek kostkę cukru lub glukozy i trzymać do rozpuszczenia. W międzyczasie podać zastrzyk z glukagonu, czyli środka podnoszącego poziom cukru we krwi. W razie braku skuteczności, takich zabiegów należy dzwonić na pogotowie.

Jak postępować w przypadku niedocukrzenia?

W jaki sposób się przygotować?

O sposobach pomocy przy hipoglikemii powinna być poinformowana rodzina chorego, przyjaciele, przełożeni, koledzy i koleżanki w pracy, nauczyciele i koledzy chorych dzieci w szkołach. Chory na cukrzycę biorący insulinę powinien mieć przy sobie identyfikator chorego. Ów identyfikator chorego na cukrzycę lub książeczka cukrzycowa powinny oprócz danych personalnych zawierać informację jak pomóc choremu w razie utraty przytomności, informację o używanych lekach i kontakt z lekarzem leczących pacjenta.