Pani Doktor, w jaki sposób należy ćwiczyć w cukrzycy? Jakie znaczenie ma wysiłek fizyczny? Jak ćwiczyć w cukrzycy?

Rozwój cywilizacji jest powodem pogłębiania się tendencji do braku codziennej aktywności fizycznej.

Sprzyja temu stały rozwój komunikacji i wszelkich sposobów szybkiego poruszania się, automatyzacja, rozwój biurokracji z koniecznością pracy siedzącej. Obecnie większość osób spędza biernie czas wolny od pracy. Spożywanie łatwo dostępnych bogato-energetycznych pokarmów doprowadza do powstania nadwagi i otyłości. Wszystko to razem sprzyja rozwojowi zmian miażdżycowych, wystąpieniu nadciśnienia tętniczego, zawałom serca mięśnia sercowego, rozwojowi cukrzycy. Więcej ruchu zaleca się nie tylko w zapobieganiu cukrzycy, miażdżycy i jej następstwom, ale także u osób już chorych.

Aktywność fizyczna po zawale mięśnia sercowego powinna zależeć od stopnia niewydolności serca.

Częstotliwość wysiłków fizycznych należy zmniejszać w okresach zaostrzeń choroby i zwiększać, gdy następuje poprawa. W chorobie wieńcowej wskazane są spacery, zajęcia ruchowe, jazda na rowerze. Zakres ćwiczeń powinien określić lekarz prowadzący. Ćwiczenia fizyczne stymulują rozwój krążenia obocznego, obniżają poziom cholesterolu, zwiększają odporność fizyczną i psychiczną. Należy pamiętać, że ruch powoduje rozwój naczyń krwionośnych w każdym wieku, dlatego zaleca się marsze u osób cierpiących na miażdżycę kończyn dolnych i bóle przy chodzeniu. Przy wystąpieniu bólu nóg chory na miażdżycę powinien powinien przerwać spacer i kontynuować go po jego ustąpieniu.

Wielu chorych w starszym wieku często nie wierzy w skuteczność leczenia i zapobiegania miażdżycy kończyn dolnych przez ruch.

A leczenie ruchem wymaga pewnej dyscypliny. Wdrożenie przyzwyczajenia do systematycznej, umiarkowanej aktywności fizycznej dostosowanej do stanu chorego powoduje również umiarkowane obniżenie ciśnienia tętniczego.

Leczenie cukrzycy obejmuje 4 grupy działań: leczenie dietetyczne, normalizację wagi ciała, leczenie wysiłkiem fizycznym i leczenie farmakologiczne lekami doustnymi i insuliną.

Wysiłek fizyczny jest traktowany równorzędnie z pozostałymi formami leczenia i powinien z nimi stale współistnieć. Leczenie ruchem powinno odbywać się każdego dnia i nie rzadziej niż 3-4 razy w tygodniu. Najlepiej przez 30-60 minut.

U osób z nadciśnieniem tętniczym wysiłek powinien być izotoniczny, czyli np. marsz lub pływanie. Przeciwwskazane w nadciśnieniu są wysiłki podnoszące ciśnienie, związane ze wstrzymaniem oddechu, jak np. podnoszenie ciężarów.

Chorzy na cukrzycę przed zwiększonym wysiłkiem fizycznym powinni zmierzyć poziomu cukru we krwi za pomocą glukometru i przy niskich poziomach cukru powinni zmniejszyć dawkę insuliny krótkodziałającej i zjeść dodatkową przekąskę. Aby zabezpieczyć się się na ewentualność wystąpienia niedocukrzenia podczas wysiłku fizycznego, powinni zabrać ze sobą glukozę lub cukier w kostkach, a czasem nawet glukagon. Chorzy na cukrzycę nie powinni przed planowanym wysiłkiem fizycznym podawać insuliny w okolicę ćwiczonych mięśni (np. udo przed biegiem), gdyż podczas ruchu może dojść do niedocukrzenia.

Regularne stosowanie wysiłku fizycznego w leczeniu cukrzycy sprzyja jej wyrównaniu obniżając poziom cukru we krwi, poprawia działanie insuliny, zmniejsza oporność insulinową.

Należy też podkreślić, że wysiłek fizyczny oprócz wpływu na ogólny stan zdrowia i sprawność fizyczną, poprawia nastrój i ma działanie przeciwdepresyjne, zwłaszcza ruch na świeżym powietrzu.

Zdarzają się sytuacje kiedy wysiłek fizyczny jest przeciwwskazany.

Ma to miejsce np. przy wysokim ciśnieniu tętniczym, przy bólach wieńcowych i niewydolności krążenia, podczas ostrych gorączkowych chorób infekcyjnych, przy kwasicy spowodowanej niewyrównaną cukrzycą i ciężkich powikłaniach cukrzycowych i miażdżycowych.

Brak motywacji i brak propagowania pozytywnych przykładów z otoczenia są najczęstszymi przyczynami ograniczającymi skuteczność leczenia wysiłkiem fizycznym.

Najlepiej, by zalecenia lekarza dotyczące ruchu były zaakceptowane nie tylko przez samego chorego, ale i jego rodzinę. Nie powinny być one nazbyt intensywne, ale za to regularne.

Należy stale zachęcać do stosowania wysiłku fizycznego już od wieku dziecięcego.

Władze środowiskowe powinny dbać o szeroką akceptację uprawiania ćwiczeń fizycznych jako części składowej codziennego trybu życia oraz wspierać wszelkie działania stwarzające możliwości uprawiania aktywnego trybu życia przez społeczeństwo.

Opinie pacjentów