Pani Doktor, mam ciągłe zaparcia. Jak leczyć zaparcie? Co robić na wypadek zaparcia?

Zaparcie nie jest chorobą a objawem, który może występować z różnych powodów. Zaparcia przypadkowe powstają na skutek nagłej zmiany trybu życia, odmiennego niż zwykle odżywiania, silnego stresu. Zaparcia krótkotrwałe, nawracające, mogą być spowodowane stosowaniem pewnych leków, ciążą lub współistniejącymi poważnymi schorzeniami. W tych przypadkach konieczne jest wykonanie szczegółowych badań, zwłaszcza, gdy stolce zawierają domieszkę krwi i śluzu. Zaparcia przewlekłe, nawykowe, są spowodowane czynnikami związanymi z rozwojem cywilizacji.

W swojej praktyce lekarskiej bardzo często spotykam się z problemem zaparć stolca.

Są jednak osoby, u których wypróżnienia odbywają się co 2-3 dni bez szkody dla zdrowia. Zaparcia mogą polegać nie tylko na zbyt rzadkim oddawaniu stolca, ale również na zbyt małych objętościowo wypróżnieniach. Mogą być spowodowane życiem w ustawicznym stresie, w ciągłym pośpiechu, mogą powstać w wyniku wstydu, skrępowania, czy też obrzydzenia (np. stanem toalet). Przyczyny zaparć należy też upatrywać w diecie zawierającej zbyt mało błonnika, złożonej głównie z białego pieczywa, z innych potraw mącznych bez otrębów. Zaparciom sprzyja również dieta niskotłuszczowa , z dużą ilością mięsa i konserw. Innym czynnikiem ujemnie wpływającym na konsystencję kału jest picie małej ilości płynów. Już od dawna zaobserwowano korzystny wpływ picia wód mineralnych podczas posiłków.

Prawidłowe wypróżnienia powinny odbywać się codziennie.

Siedzący tryb życia i poruszanie się wyłącznie za pomocą różnych środków lokomocji nie sprzyjają pracy jelit i przesuwaniu mas kałowych.

Brak wysiłku fizycznego osłabia też mięśnie tłoczni brzusznej. Powłoki jamy brzusznej stają się wiotkie, co w konsekwencji utrudnia wypróżnienie. Świadome, częste wstrzymywanie wypróżnienia prowadzi do postępującego rozszerzenia końcowego odcinka przewodu pokarmowego i stopniowej utraty prawidłowego reagowania na bodźce mechaniczne.

Pacjenci z przewlekłym zaparciem skarżą się na stałe uczucie pełności w jamie brzusznej, wzdęcia, odbijania, brak apetytu, niesmak w ustach, bóle i zawroty głowy, ogólne osłabienie, przygnębienie, zmniejszoną chęć do pracy.

Zaparcia stolca mogą występować u osób, które często stosują wlewy doodbytnicze (lewatywy), gdyż prowadzi to również do rozszerzenia bańki odbytniczej.

W zapobieganiu zaparciom stolca zaleca się prowadzenie regularnego trybu życia.

Pokarm powinien obfitować w płyny, zwłaszcza w wodę mineralną, powinien też zawierać dużo błonnika. Błonnik występuje w pieczywie razowym, w kaszach, w owocach, jarzynach, płatkach owsianych. Do jarzyn i owoców, które ułatwiają zwalczanie zaparcia, należą: szpinak, kapusta, szparagi, fasola, zielona sałata, buraki, pomidory i suszone śliwki. Konieczne jest też leczenie ewentualnych zaburzeń hormonalnych i łagodzenie napięć emocjonalnych. Zaleca się stosowanie codziennych długich spacerów, gdyż ruch ma wpływ na pracę jelit i przesuwanie mas kałowych.